خوارزمشاه و حكمران سمرقند از جنوب به سرزمين قراختائيان هجوم برد و مناطق نفوذ آنان را بين خود و سلطان محمد خوارزمشاه تقسيم كرد . چنگيز پس از چندى به جنگ كوچلك خان شتافت و او را شكست داد و سراسر تركستان شرقى را به ممالك خود ملحق ساخت . در همين ايام ، قوم اويغور ، كه پس از تسلط به تركستان شرقى و آميزش با تخارها داراى فرهنگ و تمدن درخشانى شده بودند ، همين كه آوازهء فتوحات چنگيز را شنيدند نمايندگانى نزد خان مغول فرستاده اطاعت خود را اعلام كردند و چنگيز از خط اويغورى و سابقهء تمدن اين قوم براى ادارهء امپراتورى وسيع خود استفادهء فراوان كرد . سياست اقتصادى چنگيز خان چنگيز ، پس از آنكه منطقهء نفوذ خود را به آسياى مركزى بسط داد ، سعى كرد با خوارزمشاه ، روابط دوستانه برقرار كند ولى سلطان محمد خوارزمشاه پس از فتوحاتى كه در آسياى مركزى به دست آورده بود ، خيال تسخير چين را در سر مىپرورانيد ؛ ولى چنگيز قبل از او پكن را تسخير كرده بود . بارتولد مىنويسد : « پيروزيهايى كه چنگيز خان در چين به دست آورد ( در سال 612 هجرى ) به فتح پكن منجر شد و نام وى را به مراتب ، بيش از توفيقى كه در متحد ساختن قبايل مغول كسب كرده بود ، بلندآوازه كرد . . . خوارزمشاه خواست دربارهء اين شايعات تحقيق كند ، بدين‌سبب ، رسولانى تحت نظر بهاء الدين رازى از خوارزم نزد چنگيز گسيل داشت . رسولان پس از فتح پكن ، وارد دربار وى شدند . همه جا آثار ويرانيهاى وحشت‌انگيز ديده مىشد ، از استخوانهاى كشتگان كوهها تشكيل شده بود ، خاك از روغن آدميزادگان مقتول نرم شده بود ، بر اثر تلاشى و پوسيدگى اجساد ، بيماريهاى گوناگون سارى گشته بود . برخى از همراهان بهاء الدين مريض شده جان سپردند . در كنار دروازهء شهر پكن ، تودهء عظيمى از استخوان آدمى ديده مىشد ، مردم به رسولان گفتند كه به هنگام تسخير شهر به دست مغولان ، شصت هزار دوشيزه خويشتن را از باروى شهر به زير افكندند ، تا به چنگ ايشان نيفتند . » « 147 » چنگيز خان نمايندگان خوارزمشاه را به احترام تمام پذيرفت و به ايشان پيغام داد كه به سلطان خود بگوييد كه چنگيز همچنانكه خود را پادشاه شرق مىداند ، خوارزمشاه را نيز فرمانرواى غرب مىشمارد و مايل است كه بين طرفين صلح و مسالمت برقرار بماند و از ممالك خوارزمشاهى و چنگيزى كاروانها و تجار درآمد و رفت باشند و امتعه و مال التجاره‌هاى خود را معاوضه و دادوستد كنند . بدويان مغولستان به مناسبت احتياجى كه به محصولات و امتعهء بلاد آباد اطراف مساكن خود داشتند ، به تجارت و داير نگاه داشتن طرق معاملات اهميت بسيار مىدادند و قبل از عهد چنگيز بين طوايف مغول و مردم چين تجارت معتبرى داير بود و سكنهء مسلمان تركستان شرقى و اويغورها واسطهء اين تجارت محسوب مىشدند . تجار مسلمان رعاياى خوارزمشاه از يك طرف و چنگيز خان از طرف ديگر ،

--> ( 147 ) . همان ، ص 822 ( به اختصار ) .